Retain Ne Demek Tureng? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme
Retain: Sadece Bir Kelime Değil, Bir İlişki
İstanbul’da yaşıyorum ve her gün farklı sokaklardan geçiyorum, işyerimde ise çeşitlilik içinde birlikte çalışıyorum. Sonuçta, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlar günlük hayatımın bir parçası. Bugünlerde bir kelime üzerinde düşünmeye başladım: “Retain.” Tureng sözlüğüne baktığımda, “retain” kelimesinin anlamını basitçe “saklamak” ya da “korumak” olarak buldum. Ancak, bu kelimeyi toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden düşündüğümde, anlamı daha da derinleşiyor. Sadece bir kelime değil, toplumsal ilişkileri, çeşitliliği ve eşitliği nasıl pekiştirdiğimizi ya da zayıflattığımızı gösteren bir işaret haline geliyor.
Çalıştığım sivil toplum kuruluşunda, eşitlikçi ve kapsayıcı bir toplum yaratmak için birçok projede yer alıyorum. Her gün, toplumsal cinsiyet rollerinden, kimlik çeşitliliğinden ve sosyal adalet mücadelesinden bahsediyoruz. Ancak, bazen çok basit görünen kelimeler, bizim toplumsal yapıları nasıl inşa ettiğimizi ve insanları nasıl “tutup” (retain) onları bir arada tutmamız gerektiğini şekillendiriyor. Retain ne demek tureng? diye sormak aslında bir anlam arayışıdır, çünkü her şeyin özünde, bireylerin kendilerini bu toplumsal yapılar içinde nasıl tutabildikleriyle ilgili.
Toplumsal Cinsiyet ve Retain: Kadınların ve Erkeklerin Farklı Deneyimleri
Bir gün, İstanbul’un kalabalık bir toplu taşıma aracında, genç bir kadının üzerine alınan “kapa” davranışları dikkatimi çekti. Bir adam, ona sürekli yer vermek isteyen bir şekilde yaklaşıyordu, “Ne olur otur, canım, sen kadınsın!” diyerek, topuklu ayakkabılarıyla zorlanan kadına yardım etmeye çalışıyordu. O kadının gözlerinden, bu teklifin sadece nezaket değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyetin zorladığı bir kalıp olduğunu fark ettim. Kadınlar genellikle bu tür “yardım teklifleri” ile kendilerini ait oldukları toplumda nasıl “tutacaklarını” öğreniyorlar. Toplum, kadının rolünü belirlerken, onları geri tutuyor ve bazen yalnızca “nezaket” adı altında, kadınları sınırlayan yapılar oluşturuyor. İşte “retain” kelimesi burada devreye giriyor. Toplumsal cinsiyetin bu yapıları, kadınları bir arada tutmaya çalışırken, aslında onları hep aynı kalıplara hapseden bir dinamizm yaratıyor.
Bir erkeğin, kadına olan bu tavrı aslında sadece iyi niyetle değil, toplumsal cinsiyet rollerinin çok derin izleriyle şekillenen bir davranış biçimiydi. Kadınları “güzel” ve “zayıf” olmak gibi belirli kavramlara göre sınırlarken, aslında onları sadece korumak değil, toplumun belirlediği sınırlar içinde “saklamak” yani “retain” etmek isteniyordu. Bu durumda kadının bireysel özgürlüğü ve kimliği geri planda kalıyordu.
Çeşitlilik ve Retain: Farklı Kimliklerin Toplumsal Yapılar İçindeki Yeri
İstanbul’da, farklı kültürlerden ve kimliklerden insanların birlikte yaşadığı bir şehirde, çeşitlilik ve kimlikler arasındaki etkileşimler de “retain” meselesiyle doğrudan bağlantılıdır. Herkesin bir yere “ait” olma isteği, bazen kendini bu şehrin sınırları içinde “saklamak” ile ilgili bir arayışa dönüşebilir. Özellikle LGBT+ bireylerinin, kendilerini toplumda “tutabilmeleri” ya da yer bulabilmeleri, sosyal adaletin en önemli sınavlarından birini oluşturuyor.
Bir arkadaşımla konuştuğumda, İstanbul’da bir kafe açma hayalinden bahsediyordu. “Ama bu kafede, kimse kendini dışlanmış hissetmeyecek, her kimlikten, her gruptan insan bir arada olacak” diyordu. Bu kadar iddialı bir projede, çeşitliliği ve kimliklerin güvenli bir şekilde bir arada tutabilmeyi sağlamak, gerçek anlamda toplumsal cinsiyet adaleti ve sosyal adalet demekti. “Retain”, burada sadece farklı kimlikleri dışlamamak değil, her bireyi bir arada tutmak, onlara bir alan açmak demekti. Birçok gruptan insanın bir arada yaşadığı ve aynı haklara sahip olduğu bir toplumda, herkes kendini “retain” etmeli, yani güvenli, eşit ve adil bir biçimde bir arada kalabilmeliydi.
Sosyal Adalet ve Retain: Ayrımcılık ve Marjinallik
Sosyal adalet ve eşitlik mücadelelerinde ise “retain” kelimesi, marjinalleşmiş grupların toplumsal yapılar içinde var olma mücadelesini temsil ediyor. Birçok sokak köşesinde, gecekondu mahallelerinde yaşayan, ya da iş bulmakta zorluk çeken, yerinden edilmiş insanların kendi yerlerini “saklayabilmesi” ne kadar zor bir mesele. İş yerinde, özellikle daha düşük gelirli işlerde çalışan bireylerin kendilerini güvende hissetmeleri, yüksek gelirli meslekler ile aralarındaki duvarı aşmaları ve kendilerini “tutabilmeleri” bir toplumsal sorundur. Bu, sosyal adaletin tam kalbinde yer alan bir mesele. Düşük gelirli kesimlerin “retain” edilmeleri, sadece onların eşit haklara sahip olmalarını sağlamakla ilgili değil, aynı zamanda toplumun onlara nasıl yer açacağıyla da ilgilidir. Ayrımcılığın olduğu bir yerde, marjinallik çok derinleşir ve çoğu insan kendini “saklamak” zorunda kalır.
Sonuç: Retain Ne Demek? Bir Toplumsal Dengeyi Koruma Arayışı
Sonuç olarak, “retain” kelimesinin anlamı sadece bir kelime olarak kalmıyor. Bu, insanları ve grupları toplumsal yapılar içinde tutma, onları dışlamama ve eşit bir şekilde kabul etme anlamına geliyor. Toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konular, “retain” kelimesinin derinlikli bir biçimde işlenmesini gerektiriyor. İnsanlar, farklı cinsiyet kimlikleri, etnik kökenleri ve sosyal statülerine bakılmaksızın, toplumda kendilerini “saklamadan” yer bulabilmeliler. İstanbul gibi büyük bir şehirde, sokakta, iş yerinde, toplu taşımada gördüğüm her şey bana bir kez daha hatırlatıyor ki, herkesin bir arada tutunduğu, eşit ve adil bir toplum yaratmak için hep birlikte çalışmamız gerekiyor.